ایتوک سنتر راهنمای سفر و اقامت
مومنه خاتون، نامی آشنا در تاریخ آذربایجان است. او نه تنها به عنوان همسر یکی از قدرتمندترین حاکمان اتابکی آذربایجان شناخته میشود، بلکه به عنوان یک زن با نفوذ و مشاور سیاسی نیز در تاریخ این منطقه درخشیده است.
مومنه خاتون همسر اتابک شمسالدین ایلدگز، بنیانگذار سلسله اتابکان آذربایجان بود. این سلسله در قرن ششم هجری قمری بر بخش بزرگی از ایران و آذربایجان حکومت میکرد. مومنه خاتون علاوه بر اینکه همسر اتابک بود، مادر اتابک نصرتالدین محمد بن ایلدگز نیز محسوب میشد.
نقش مومنه خاتون در تاریخ آذربایجان بسیار فراتر از نقش یک همسر و مادر بود. او به عنوان یک مشاور سیاسی در دربار فعالیت میکرد و در تصمیمگیریهای مهم نقش موثری داشت. مومنه خاتون چندین بار توانست قصر را در برابر قیامهای متعدد حفاظت کند و به این ترتیب ثبات و امنیت را در حکومت برقرار سازد.
در ویدیوی زیر با آرامگاه مومنه خاتون در شهر نخجوان آشنا می شوید:
مومنه خاتون یکی از زیبایی های نخجوان آذربایجان است. این بنا در سال ۱۱۸۶ میلادی به یاد مومنه خاتون ساخته شد که نقش مهمی در زندگی سیاسی این ناحیه داشت. این بنا اکنون یکی از شاهکارهای معماری نخجوان به حساب می آید.
ارتفاع این بنا اکنون ۲۶متر است اما در آغاز کار ارتفاع بنا ۹متر بیشتر نبود. همسر مومنه خاتون حکمران قدرتمندی در این منطقه بود. پس از مرگ خاتون شوهرش دستور ساخت این مقبره را داد اما خودش کمی بعد درگذشت و اتمام کار ساخت این آرامگاه بر دوش پسرشان قرار گرفت.
مومنه خاتون زن بسیارعاقلی بود که برای اداره کشور جویای نظرات او بودند و دربین کارگزاران دولتی حرف او اعتبار داشت. یکی از نوشته های روی این مقبره می گوید می رویم و باد می ماند در می گذریم و کارمان بر جا می ماند.
شهر نججوان واقع در قفقاز، از مراكز مهم معماري اسلامي و ايرانی به شمار مي رود. اين شهر كه در حدود 200 كيلومتري شمال شهر مراغه قرار گرفته، در واقع بعد از مراغه دومين مركز معماري مقبره هاي دوره سلجوقيان بوده و نقش مهمي در معرفي اين دوره از معماري ايران دارد.
بعد از مقبره يوسف بن قيصر نخجوان، دومين مقبره قرن ششم هجری قمری است كه در اين شهر هنوز به خوبي برپا مانده است. اين مقبره نسبت به آرامگاه يوسف بن قيصر از ظرافت و تناسب بيشتري برخوردار است.
مقبره مومنه خاتون : یک شاهکار معماری
یکی از مهمترین آثار به جا مانده از مومنه خاتون، مقبرهای است که به نام او در شهر نخجوان بنا شده است. این مقبره که در قرن دوازدهم میلادی ساخته شده، یکی از زیباترین نمونههای معماری سلجوقی در آذربایجان است.
این مقبره یک برج ۱۰ ضلعی با ارتفاع حدود ۲۵ متر است. این برج از آجر و گل فشرده ساخته شده و با کاشیهای فیروزهای رنگ تزئین شده است. داخل برج، آرامگاه مومنه خاتون قرار دارد.
بقعه مومنه از زیباترین آرامگاه های آذربایجان و از آثار تاریخی مشهور نخجوان و نماد این شهر است. این بنا در تفرجگاه عجمی در مرکز شهر نخجوان واقع شده است. معمار این مقبره «عجمی بن ابو بکر نخجوانی» (Ajami Abubakroglu Nakhchivani) است.
لازم بذکر است این مقبره در نخجوان، بنایی ثبت شده در یونسکو می باشد.
- ثبت جهانی: مقبره مومنه خاتون در سال ۱۹۹۸ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
- نماد ملی: تصویر این مقبره بر روی اسکناس ۵ هزار مناتی آذربایجان، بین سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۶ چاپ میشد.
- مکان گردشگری: مقبره مومنه خاتون یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری شهر نخجوان و جمهوری خودمختار نخجوان
بطور کلی این خانم نامی آشنا در تاریخ آذربایجان است. او نه تنها به عنوان همسر یکی از قدرتمندترین حاکمان اتابکی آذربایجان شناخته میشود، بلکه به عنوان یک زن با نفوذ و مشاور سیاسی نیز در تاریخ این منطقه درخشیده است.
